Bu yazı genel hasta bilgisidir, tanı değildir. Belirli bir noktanın dolguya ihtiyacı olup olmadığına diş hekimi muayeneden sonra karar verir.
Kısa Yanıt
Diş çürüğü, plak bakterilerinin ürettiği asitlerin mineden mineralleri çözmesiyle başlar. En erken aşamada, henüz delik yokken yüzey tebeşirimsi beyaz bir leke olarak görünebilir ve süreç durdurulup kısmen geri döndürülebilir: tükürük ve florür minerallerin mineye geri dönmesine yardımcı olur; buna remineralizasyon denir. Çürük yüzeyi aşıp bir kavite oluşturduğunda, özellikle alttaki dentine ilerlediğinde, kaybedilen diş dokusu yeniden oluşmaz ve çürüğün yayılmasını durdurmak için diş genellikle dolgu gerektirir. Bugün birçok diş hekimi kavite oluşmamış erken lezyonları hemen delmek yerine izler ve florür ile koruyucu önlemlerle tedavi eder.
Önemli Noktalar
- Çoğu zaman tebeşirimsi beyaz bir leke olan erken mine çürüğü bazen durdurulabilir ve kısmen remineralize olabilir.
- Kavite, yani fiziksel bir delik, iyileşemez. Kaybedilen diş yeniden oluşmaz.
- Dengeyi değiştiren şey florürlü diş macunu, şekerin daha seyrek tüketilmesi ve iyi plak kontrolüdür.
- Hekimler erken lezyonları çoğu zaman hemen doldurmak yerine izler.
- Diş aralarındaki çürük çoğu zaman sizin göremeyeceğiniz yerdedir ve yalnızca röntgende görünebilir.
Çürük Nasıl İlerler
| Aşama | Ne oluyor | Geri dönebilir mi? |
|---|---|---|
| Demineralizasyon | Asit mine yüzeyinden mineral kaldırır; beyaz veya tebeşirimsi leke olarak görülebilir | Çoğu zaman evet, florür ve beslenme değişikliğiyle |
| Mine lezyonu | Minede daha derin mineral kaybı, yüzey hâlâ sağlam | Çoğu zaman durdurulabilir |
| Kavitasyon | Yüzey kırılır, delik oluşur | Hayır; delik kendiliğinden dolmaz |
| Dentin çürüğü | Çürük alttaki daha yumuşak tabakada, çoğu zaman daha hızlı yayılır | Hayır; genellikle dolgu gerektirir |
| Sinirin etkilenmesi | Bakteriler sinire ulaşır veya siniri iltihaplandırır | Hayır; kanal tedavisi veya çekim gerekebilir |
Bazı Erken Çürükler Neden Geri Dönebilir
Dişleriniz sürekli mineral kaybeder ve kazanır. Şeker yiyip içtikten sonra plak bakterileri asit üretir ve mine mineral kaybeder. Öğün aralarında tükürük asidi nötralize eder ve mineraller geri döner. Florür bu onarımı güçlendirir ve aside daha dayanıklı mine oluşturur. Şekerin ne sıklıkla tüketildiği azaltılıp florür kullanılarak denge onarım yönüne çevrilirse erken bir lezyon durup sertleşebilir. Asit atakları sıksa devam eder.
Ne İşe Yarar
- Günde iki kez florürlü diş macunuyla fırçalayın ve ardından çalkalamayın, tükürün.
- Şekeri yalnızca ne kadar değil, ne sıklıkla tükettiğinizi de azaltın. Sık atıştırmalıklar ve şekerli içecekler ağzı asidik tutar.
- Diş aralarınızı temizleyin; çürük çoğu zaman görünmeden orada başlar.
- Risk grubundaysanız yüksek konsantrasyonlu florürü sorun. Hekimler bazı hastalara florür vernik uygulayabilir veya daha yüksek konsantrasyonlu diş macunu önerebilir.
- Düzenli kontrollerinizi sürdürün; böylece lezyonlar hâlâ delmeden yönetilebilecekken yakalanır. Bakınız düzenli diş kontrollerinin önemi.
Çürükleri "doğal yolla iyileştirdiği" iddiasıyla pazarlanan ürünler kaybedilen dişi yeniden oluşturmaz; kavite oluştuktan sonra tedavinin yerini tutamaz.
Dolgu Ne Zaman Gerekir
Yüzey bozulduğunda, çürük dentine ulaştığında, bölge temiz tutulamadığında veya erken bir lezyon koruyucu önlemlere rağmen ilerlemeye devam ettiğinde genellikle dolgu önerilir. Gerçek bir kaviteyi tedavisiz bırakmak büyümesine izin verir; sinire ulaşan çürük ağrı ve enfeksiyona yol açabilir. Bakınız beyaz dolgu mu amalgam mı ve daha büyük hasar için inley, onley mi yoksa kron mu.
Çocuklar İçin
Süt dişlerinin minesi daha incedir; bu yüzden çürük daha hızlı ilerleyebilir. Florür vernik ve fissür örtücüler çocuklarda çürüğü önlemeye yardımcı olur. Bakınız fissür örtücü ve florür vernik ve süt dişlerinde çürük.
Sonuç
Bir kavite iyileşemez, ama erken çürük çoğu zaman kaviteye dönüşmeden durdurulabilir. Düzenli kontrollerin en güçlü gerekçesi budur: çürüğü, işi frez yerine florür ve alışkanlıkların hâlâ yapabileceği aşamada bulurlar.
WhatsApp’tan sorun veya randevu talep edin.